Środowisko snu również odgrywa rolę. Zbyt ciepłe lub zbyt zimne pomieszczenie, światło wpadające z ulicy, a nawet ruch partnera mogą zakłócać sen. W miarę jak mózg wchodzi w lżejsze fazy snu, staje się bardziej wrażliwy na te zakłócenia.
Niektórzy ludzie kojarzą budzenie się o 3 lub 4 nad ranem z wierzeniami duchowymi lub kulturowymi, nazywając je czasem „specjalną godziną” świadomości lub transformacji. Chociaż te interpretacje mogą mieć znaczenie na poziomie osobistym, medycyna koncentruje się bardziej na przyczynach fizycznych i psychologicznych niż na mistycznych wyjaśnieniach.
Zmiany hormonalne również mogą odgrywać rolę, zwłaszcza z wiekiem. Zmiany w produkcji melatoniny, menopauza, zaburzenia czynności tarczycy lub nieregularny rytm kortyzolu mogą wpływać na ciągłość snu. Niektóre leki – w tym te stosowane w nadciśnieniu, depresji lub astmie – również mogą zakłócać nocny odpoczynek.
Sporadyczne wstawanie wcześnie rano jest zazwyczaj nieszkodliwe i może odzwierciedlać przejściowy stres, zmęczenie lub zmiany stylu życia. Jeśli jednak budzenie się o 3 lub 4 nad ranem staje się częste i towarzyszy mu wyczerpanie, drażliwość lub trudności w funkcjonowaniu w ciągu dnia, może to wskazywać na zaburzenia snu, takie jak bezsenność lub zaburzenia rytmu dobowego.
Lekarze często zalecają zmianę stylu życia przed podjęciem decyzji o leczeniu. Ograniczenie spożycia kofeiny i alkoholu, utrzymanie regularnych godzin snu, unikanie ekranów przed snem i stosowanie technik relaksacyjnych może znacznie poprawić jakość snu.
W większości przypadków budzenie się o tej porze samo w sobie nie jest wyraźnym objawem niczego poważnego. Zazwyczaj jest to wynik interakcji mózgu, ciała, środowiska i emocji podczas naturalnego cyklu snu. Zrozumienie tych czynników może złagodzić niepotrzebne lęki i pomóc w podjęciu praktycznych kroków w kierunku bardziej spokojnej nocy.
